Nie trzeba latać w klasie biznes, żeby docenić Turkish Airlines. Przeciwnie – to właśnie pasażerowie klasy ekonomicznej mają dziś szczególne powody, by uznać przewoźnika znad Bosforu za jedne z najlepszych linii lotniczych do podróży międzykontynentalnych o charakterze nie premium.
W lotnictwie łatwo zachwycać się klasą biznes. Rozkładane do pozycji leżącej fotele, wyrafinowane menu, szampan i dostęp do saloników robią wrażenie, ale pozostają przywilejem stosunkowo niewielkiej grupy pasażerów. Prawdziwy test jakości linii lotniczych odbywa się gdzie indziej – w klasie ekonomicznej. To tam podróżują miliony ludzi, to tam rozgrywa się najważniejsza część konkurencji o pasażera i to tam najłatwiej dostrzec, czy przewoźnik rzeczywiście ma pomysł na swój produkt.
W tym zestawieniu Turkish Airlines wyrastają na wyjątkowo mocnego gracza. Można wręcz postawić tezę, że dla pasażera poszukującego solidnego, przewidywalnego i dobrze zorganizowanego połączenia międzykontynentalnego turecki przewoźnik lotniczy stał się numerem jeden. Nie chodzi o pojedynczy element oferty. Przewaga Turkish Airlines wynika z połączenia kilku czynników, które razem tworzą produkt trudny do zignorowania.
Przesiadka, która ma sens
Pierwszym z nich jest oczywiście geografia i skala siatki połączeń. Stambuł stał się jednym z najważniejszych globalnych węzłów przesiadkowych, a oferta Turkish Airlines pozwala dotrzeć z niego do imponującej liczby destynacji na niemal wszystkich kontynentach. Co istotne, nie jest to siatka zbudowana wyłącznie na efektownej liczbie kierunków w materiałach marketingowych. Za jej atrakcyjnością stoi odpowiednia konstrukcja fal przylotowo-odlotowych. Pasażer ma do dyspozycji dwie pełnoprawne fale przesiadkowe, natomiast trzecia jest już w znacznym stopniu zbudowana – można szacować, że mniej więcej w trzech czwartych.
To istotna przewaga. Rozległa siatka połączeń ma dla pasażera wartość tylko wtedy, gdy można z niej realnie skorzystać. Liczy się nie tylko liczba obsługiwanych lotnisk, lecz także możliwość sensownego zestawienia podróży, bez wielogodzinnego oczekiwania na kolejny samolot. Turkish Airlines bardzo dobrze rozumieją tę zależność. Stambuł nie jest więc jedynie punktem na mapie, w którym trzeba zmienić samolot. Jest sprawnie funkcjonującym centrum przesiadkowym, pozwalającym budować podróże między Europą, Azją, Afryką, Bliskim Wschodem i Amerykami.
Ekonomia, która nie oznacza oszczędzania na pasażerze
Drugim elementem jest sam produkt pokładowy. W czasach, gdy wielu przewoźników konsekwentnie ogranicza ofertę w klasie ekonomicznej, Turkish Airlines zachowują inne podejście, które można określić jako hojne – nawet w czasach powszechnej polityki cięcia kosztów. I nie chodzi wyłącznie o dalekie rejsy, na których pasażerowie spodziewają się pełniejszego serwisu. Równie interesujące jest to, co dzieje się na krótkich (trwających zwykle do trzech godzin) odcinkach dowozowych do Stambułu z Europy.
Jedna z dwóch opcji śniadaniowych na locie europejskim do Stambułu.
Wystarczy spojrzeć na śniadanie serwowane podczas takiego lotu. Na tacy znajduje się nie tylko coś do wypicia i symboliczna przekąska (na lotach do 90 minut serwis to kanapka i napój), którą można zjeść w dwóch kęsach. Jest konkretna propozycja posiłku, dodatki, pieczywo, nabiał, a do tego wybór pomiędzy opcją wytrawną i słodką. To pozornie drobna rzecz, ale właśnie takie szczegóły budują doświadczenie podróży. Pasażer nie ma poczucia, że przewoźnik traktuje go jak koszt, który należy możliwie szybko ograniczyć. Ma poczucie, że linie lotnicze chcą go dobrze obsłużyć – niezależnie od tego, czy spędzi na pokładzie godzinę, czy kilkanaście godzin.
Jedna z trzech opcji obiadowych na locie długodystansowym ze Stambułu.
Jedna z dwóch opcji kolacyjnych na locie długodystansowym ze Stambułu.
Warto zwrócić uwagę na konsekwencję. Dobry serwis nie zaczyna się dopiero po wejściu na pokład samolotu lecącego przez ocean. Zaczyna się już na pierwszym odcinku podróży, który dowozi pasażera do głównego portu przesiadkowego. To ważne, bo doświadczenie klienta jest całością, a nie sumą odrębnych rejsów. Turkish Airlines zdają się to rozumieć lepiej, niż wszyscy konkurenci z Europy i Stanów Zjednoczonych. I mówię to ze świadomością, bo – płacąc pełne taryfy biletowe – często latam tureckimi liniami lotniczymi na wszelakich dystansach, a wybór podyktowany jest ofertą – zarówno pokładową, jak i również cenową. Godny uwagi jest również fakt, że na lotach powyżej czterech każdy pasażer otrzymuje kosmetyczkę: obecnie jest ona w kooperacji z Lacoste.
Wygrywa całość, a nie pojedynczy element
Oczywiście tureckie linie lotnicze nie są przewoźnikiem pozbawionym wad. Stambuł jest ogromnym lotniskiem, przesiadki potrafią wymagać sporo chodzenia, a jakość doświadczenia może być różna w zależności od samolotu (w tej kwestii widać sporą niekonsekwencję w twardym produkcie), trasy czy konkretnego rejsu. Nie każdy pasażer będzie też preferował przesiadkę w Turcji zamiast lotu bezpośredniego. Jednak oceniając przewoźnika międzykontynentalnego, trzeba patrzeć szerzej. Liczy się dostępność kierunków, częstotliwość połączeń, możliwość zbudowania dogodnej podróży, niezawodność operacyjna i jakość serwisu. Turkish Airlines potrafią połączyć te elementy w ofertę, która dla pasażera klasy ekonomicznej jest wyjątkowo atrakcyjna.
Właśnie dlatego konkurencja powinna traktować tureckiego przewoźnika poważnie. Nie wystarczy mieć nowoczesne samoloty, rozpoznawalną markę czy atrakcyjny program lojalnościowy – takich raczej uświadczyć już nie można, a systematyczne procesy tylko to potwierdzają. Trzeba jeszcze zaoferować pasażerowi produkt, za który będzie chciał zapłacić i do którego będzie chciał wrócić, a o lojalność pasażerską obecnie jest dość trudno. Nie sposób tutaj nie wspomnieć o odpływie pasażerów od m.in. Lufthansy, na co wpłynął głównie ogromny spadek jakości oferowanych usług – zwłaszcza na połączeniach międzykontynentalnych lotach, a o krótkich lotach wewnątrz Europy nawet nie wspominając.
Wzrost, który nie jest przypadkiem
Sukces takiej strategii widać również w wynikach przewoźnika. Turkish Airlines rozwijają ruch pasażerski, a ich skala działalności przekłada się na bardzo wysokie wyniki finansowe i ogromne zyski. Nie należy oczywiście sprowadzać rezultatów finansowych wyłącznie do jakości posiłków czy komfortu podróżowania. Na kondycję przewoźnika wpływają również skala operacji, położenie geograficzne, struktura kosztów, zarządzanie flotą i sytuacja rynkowa, w tym ceny kerozyny A-1. Trudno jednak nie dostrzec związku między atrakcyjnością oferty a zdolnością do przyciągania pasażerów.
Turkish Airlines znalazły bowiem coś, czego poszukuje wielu podróżnych: połączenie rozległej siatki, użytecznego hubu, solidności i produktu pokładowego, który nie sprawia wrażenia okrojonego do niezbędnego minimum. I – być może – właśnie w tym tkwi najważniejsza lekcja dla konkurencji. Nie każdy pasażer potrzebuje doświadczeń premium klasy biznes. Zdecydowana większość chce po prostu sprawnie dotrzeć do celu, mieć rozsądnie zaplanowaną przesiadkę, zjeść przyzwoity posiłek i nie czuć, że na każdym etapie podróży linie lotnicze próbują zaoszczędzić kilka dolarów jego kosztem, i tak sprzedając bilety już w bardzo wygórowanych cenach.
Turkish Airlines potrafią tę potrzebę zaspokoić. A jeśli ktoś uważa, że to tylko marketingowa narracja – zaznaczam, że nie jest to sponsorowany materiał, proponuję zwrócić uwagę na pozornie mało istotny szczegół: śniadanie/obiad na relatywnie krótkim locie dowozowym do i z Stambułu nie odbiega od oferty cateringowej na znacznie dłuższych lotach dalekodystansowych. Na takich rejsach – co jest oczywiste – serwis jedzeniowy jest zwykle dwukrotny (można się przyczepić do faktu, że przed pandemią porcje były większe). Właśnie tam, zanim jeszcze pasażer wsiądzie do samolotu szerokokadłubowego na międzykontynentalną trasę, można zobaczyć, jaką filozofię obsługi wybrał przewoźnik. I to jest chyba najlepsza odpowiedź na pytanie, dlaczego Turkish Airlines tak skutecznie konkurują o pasażerów na globalnym rynku.