Hiszpański rząd zgodził się na procedowanie umowy ramowej dotyczącej zakupu co najmniej siedmiu samolotów Airbus A330 MRTT+. Wspólny program obejmie Hiszpanię i Polskę, a Warszawa ma pozyskać cztery maszyny, finansując ich zakup ze środków unijnego instrumentu SAFE. Według zapowiedzi MON, samoloty mają trafić do Polski do końca 2030 r.
Rada Ministrów Hiszpanii wyraziła zgodę na procedowanie umowy ramowej dotyczącej zakupu wielozadaniowych samolotów transportowo-tankujących Airbus A330 MRTT. Łączna maksymalna wartość umowy ma wynieść 5,4 mld euro, a jej okres obowiązywania określono na siedem lat. W programie, którego liderem będzie Hiszpania, uczestniczyć ma również Polska.
Kluczowe znaczenie dla Warszawy ma możliwość wykorzystania europejskiego instrumentu SAFE (Security Action for Europe). Polska otrzymała w jego ramach ponad 43,7 mld euro finansowania, czyli około 185 mld zł. Według wcześniejszych założeń na zakupy zagraniczne, wśród których jednym z największych projektów jest pozyskanie samolotów MRTT, przeznaczone ma zostać około 10–11 proc. tej kwoty.
Cztery A330 MRTT dla Polski
W przypadku Polski mowa o zakupie czterech samolotów A330 MRTT+, które, zgodnie z deklaracją ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, mają zostać dostarczone do końca 2030 r.
– Wczoraj rząd Hiszpanii wydał zgodę na procedowanie w ramach wspólnych zakupów z Polską z programu SAFE co najmniej 7 samolotów do tankowania i transportu Airbus A330 MRTT. Kolejnym krokiem będzie podpisanie finalnej umowy. Co najważniejsze, do 2030 roku Polska otrzyma 4 samoloty – poinformował szef MON.
Minister podkreślił, że pozyskanie maszyn jest istotne dla rozwoju polskich Sił Powietrznych, szczególnie w kontekście wprowadzania do służby samolotów wielozadaniowych F-35.
– To niezbędny sprzęt dla naszych Sił Powietrznych, które są w trakcie przyjmowania na wyposażenie samolotów F-35. To także ważna decyzja dotycząca bezpieczeństwa NATO i bezpieczeństwa Polski – dodał Kosiniak-Kamysz.
Zgodnie z wcześniejszymi informacjami resortu obrony Polska i Hiszpania analizowały możliwość wspólnego pozyskania A330 MRTT+ w formule common procurement. Podczas czerwcowej wizyty polskiej delegacji w Hiszpanii przedstawiciele MON odwiedzili m.in. zakłady Airbus Defence and Space w Getafe, gdzie znajduje się linia przebudowy samolotów A330 do standardu MRTT.
Hiszpania udostępniła Polsce sloty produkcyjne
Jednym z najważniejszych elementów porozumienia jest możliwość wykorzystania przez Polskę miejsc na linii produkcyjnej udostępnionych przez Hiszpanię.
Madryt zgodził się wcześniej odstąpić tzw. sloty, dzięki czemu Warszawa może zrealizować zakup czterech samolotów w całości z wykorzystaniem środków SAFE.
Mechanizm jest podobny do rozwiązania zastosowanego przy innym projekcie realizowanym w ramach SAFE. Do polskiej umowy ramowej dotyczącej zestawów przeciwlotniczych Piorun, o wartości przekraczającej 8 mld zł, dołączyły Litwa, Norwegia i Łotwa. W przypadku programu MRTT również możliwe jest włączenie do wspólnego przedsięwzięcia kolejnych państw.
Warto przy tym zaznaczyć, że kwota 5,4 mld euro nie jest wartością polskiego zamówienia. To maksymalna wartość całej umowy ramowej, obejmującej zakupy dla Hiszpanii i Polski, a potencjalnie także innych uczestników programu. Hiszpania będzie finansowała część swoich zakupów również spoza instrumentu SAFE. Ostateczna wartość polskiej umowy wykonawczej będzie więc istotnie niższa.
Kolejny krok, to umowa wykonawcza
Zgoda hiszpańskiego rządu nie oznacza jeszcze finalizacji polskiego zakupu. Jest to jednak istotny krok umożliwiający procedowanie wspólnej umowy ramowej. Kolejnym etapem powinny być negocjacje i podpisanie finalnego porozumienia, a następnie zawarcie umowy wykonawczej dotyczącej polskich samolotów. Jeżeli harmonogram przedstawiony przez MON zostanie utrzymany, Polska do 2030 roku otrzyma cztery A330 MRTT, uzyskując tym samym nową, dotychczas nieposiadaną zdolność operacyjną.
Program ma również wymiar przemysłowy. Airbus deklarował wcześniej zwiększenie zaangażowania w Polsce, w tym rozwój współpracy z krajowym przemysłem oraz kompetencji związanych z produkcją i obsługą lotniczą. Podczas czerwcowych rozmów koncern wskazywał na możliwość dalszego zwiększania wartości działalności prowadzonej w Polsce, docelowo do około 700 mln dolarów rocznie pod koniec dekady.
Dla polskich Sił Powietrznych zakup MRTT jest więc nie tylko projektem dotyczącym nowych samolotów. To element budowy zdolności do prowadzenia długotrwałych operacji lotniczych, zwiększenia autonomii w ramach NATO oraz pełniejszego wykorzystania potencjału nowych F-35. A330 w tej wersji nie jest jednak wyłącznie latającą cysterną. Konstrukcja bazująca na szerokokadłubowym Airbusie A330 może wykonywać również zadania strategicznego transportu ludzi i ładunków oraz misje ewakuacji medycznej. Dla Polski oznacza to pozyskanie wielozadaniowego samolotu, który może być wykorzystywany zarówno podczas operacji wojskowych, jak i w sytuacjach kryzysowych. Hiszpańska zgoda na procedowanie wspólnego programu przybliża realizację tego projektu do etapu finalnej umowy.
A330 MRTT+
Ogłoszony po raz pierwszy na targach lotniczych Farnborough Airshow 2024 samolot A330 MRTT+ wykorzystuje innowacje zastosowane w samolocie pasażerskim A330-800, w tym silniki Rolls-Royce Trent 7000 o większej średnicy (112 cali), zoptymalizowaną aerodynamikę i końcówki skrzydeł, które wzorowane są na A350 co spowodowało ich wydłużenie z 60.3m do 64m. Zapewniają one nawet o 8 proc. mniejsze zużycie paliwa i niższy poziom hałasu. Zwiększona maksymalna masa startowa do 242 ton (233 ton w A330-200) dodatkowo zwiększa zasięg, pojemność ładunku paliwa i poprawia elastyczność operacyjną.
Zachowując 95 proc. wspólnych elementów konstrukcji z obecną flotą A330 MRTT, wersja MRTT+ zapewnia wspólny proces szkolenia i dostęp do rozbudowanej globalnej sieci serwisowej. Samolot A330 MRTT jest dopuszczony do tankowania ponad 25 typów samolotów. Posiadając ponad 90 proc. udziału w rynku poza Stanami Zjednoczonymi, A330 MRTT został zamówiony przez Australię,
Kanadę, Francję,
NATO (MMF),
Arabię Saudyjską,
Singapur, Koreę Południową,
Hiszpanię, Zjednoczone Emiraty Arabskie,
Tajlandię oraz Wielką Brytanię. Do tej pory 12 klientów zamówiło łącznie 91 samolotów, z czego 66 zostało już dostarczonych.