Heart Aerospace pokazało ES-36. JSX zamówi do 100 hybrydowo-elektrycznych samolotów

Premiera ES-36 oznacza kolejny etap rozwoju programu Heart Aerospace. Nowy samolot jest rozwinięciem wcześniej prezentowanego projektu ES-30, jednak producent zdecydował się na istotne zmiany w konstrukcji. Najważniejszą z nich jest przejście z czterech gondoli silnikowych na dwie oraz zastosowanie układu hybrydowo-elektrycznego typu series hybrid.

Wraz z prezentacją nowej konstrukcji Heart Aerospace poinformowało o zawarciu z JSX umowy zakupu 50 samolotów ES-36, zabezpieczonej wpłatą depozytu. Amerykański przewoźnik otrzymał również prawa do zakupu kolejnych 50 egzemplarzy. Porozumienie przekształca podpisany w 2023 r. list intencyjny w wiążące zobowiązanie zakupowe i zapewnia JSX wczesne pozycje w harmonogramie dostaw.

Więcej miejsc i większy udźwig

ES-36 ma pomieścić 36 pasażerów, czyli o sześciu więcej niż wcześniej zakładano w przypadku ES-30. Jednocześnie zwiększono jego zdolność przewozową o 1415 funtów, czyli około 642 kg. Oznacza to wzrost zarówno liczby miejsc, jak i możliwości przewozu ładunku o około 20 proc. Co istotne, producent deklaruje, że udało się osiągnąć te parametry bez zwiększania maksymalnej masy startowej oraz pojemności baterii w stosunku do poprzedniej koncepcji.

Kluczową rolę odgrywa zoptymalizowany aerodynamicznie kadłub. Dzięki zmianom konstrukcyjnym większa część dostępnej masy może zostać przeznaczona na pasażerów i ładunek, co ma zwiększyć potencjał przychodowy samolotu. Jednocześnie zastosowanie dwóch zamiast czterech gondoli i śmigieł oznacza mniejszą liczbę komponentów układu napędowego wymagających obsługi.

– Projekt ES-36 jest bezpośrednim rezultatem doświadczeń, które zdobyliśmy podczas projektowania, budowy, testów i lotów naszego demonstratora X1. Dzięki nim mogliśmy stworzyć samolot produkcyjny o większych możliwościach i większej produktywności dla operatorów – powiedział Ben Stabler, dyrektor technologiczny Heart Aerospace.

Według producenta ES-36 ma docelowo oferować koszty operacyjne co najmniej 40 proc. niższe niż w przypadku konwencjonalnych regionalnych samolotów.

200 km w trybie całkowicie elektrycznym

ES-36 otrzyma dwa zespoły napędowe typu series hybrid. Każdy z nich wykorzystuje silnik elektryczny o mocy 1,65 MW napędzający śmigło. Energia zgromadzona w pokładowych akumulatorach, ładowanych na ziemi, pozwoli na wykonanie lotu na dystansie do 125 mil, czyli około 200 km, z zachowaniem wymaganej rezerwy. Na tym odcinku samolot ma być zdolny do wykonywania lotu bez spalania paliwa.

W przypadku dłuższych tras do pracy włączane będą turbogeneratory. Każdy z dwóch zespołów napędowych otrzyma turbogenerator o mocy klasy megawatowej, napędzany kompaktową turbiną gazową. Wytwarzana w locie energia elektryczna będzie uzupełniać energię z baterii i zasilać silniki elektryczne. W konfiguracji hybrydowej ES-36 ma osiągać zasięg do 745 mil, czyli około 1200 km, również z uwzględnieniem rezerwy. Takie rozwiązanie ma pozwolić połączyć możliwości operacyjne typowego samolotu regionalnego z korzyściami wynikającymi z elektryfikacji napędu. W przypadku krótkich tras przewoźnik będzie mógł korzystać z napędu całkowicie elektrycznego, natomiast na dłuższych odcinkach turbogeneratory zapewnią dodatkową energię.

JSX chce rozwijać siatkę połączeń z mniejszych lotnisk

Jednym z pierwszych potencjalnych użytkowników ES-36 będzie JSX. Amerykański przewoźnik specjalizuje się w połączeniach wykorzystujących mniejsze, bardziej dogodnie położone porty lotnicze. Według Heart Aerospace nowy samolot ma dobrze odpowiadać modelowi operacyjnemu JSX. Wśród wymienianych przez producenta lotnisk znajdują się m.in. Santa Monica, Westchester County, Naples oraz Napa Valley.

Istotnym parametrem ma być możliwość wykonywania operacji z krótszych dróg startowych. Jednocześnie kompaktowe wymiary ES-36 mają ułatwić wykorzystanie ograniczonej powierzchni płyt postojowych, stanowisk oraz hangarów. Rozpiętość skrzydeł nowego samolotu wynosi 95 stóp, czyli około 29 metrów. Jest to o około 11 stóp, czyli 3,4 metra, mniej niż w przypadku ES-30. Producent zakłada, że mniejsza konstrukcja będzie mogła być wykorzystywana z większą częstotliwością na zatłoczonych lotniskach regionalnych.

– JSX jest dumny, że może wspierać rozwój samolotu nowej generacji, który zapewni naszym klientom lepsze doświadczenie podróży, zwiększy liczbę dostępnych miejsc docelowych i wzmocni nasz biznes – powiedział Alex Wilcox, dyrektor generalny JSX.

Według niego hybrydowo-elektryczny ES-36 umożliwi uruchamianie większej liczby połączeń bezpośrednich z dogodniej położonych lotnisk.

Heart i JSX będą wspólnie rozwijać konfigurację samolotu

Umowa pomiędzy producentem i przewoźnikiem obejmuje nie tylko zakup samolotów. Obie firmy mają współpracować nad dostosowaniem ES-36 do modelu operacyjnego JSX. Jednym z obszarów będzie konfiguracja kabiny. JSX chce połączyć niski poziom hałasu podczas operacji elektrycznych z przestronnym, komfortowym i wyposażonym w rozwiązania łączności wnętrzem.

Drugim priorytetem ma być skrócenie czasu podróży pasażerów. Heart Aerospace i JSX będą wspólnie pracować m.in. nad procedurami ładowania i obsługi naziemnej, planowaniem tras oraz przygotowaniem infrastruktury lotniskowej.

– Wraz z ES-36 wprowadzamy na rynek bardziej wydajny samolot o jeszcze mocniejszej propozycji wartości dla przewoźników, a partnerstwo z JSX podkreśla ten potencjał – powiedział Anders Forslund, założyciel i dyrektor generalny Heart Aerospace.

Po X1 czas na samolot produkcyjny

Prezentacja ES-36 jest kolejnym ważnym etapem programu Heart Aerospace. W połowie sierpnia 2026 roku firma przeprowadziła pierwszy lot demonstratora X1. Według producenta był to największy samolot z napędem wyłącznie akumulatorowym, jaki dotąd wzbił się w powietrze, oraz pierwszy prototyp elektrycznego samolotu pasażerskiego Heart, który rozpoczął próby w locie. Doświadczenia zdobyte podczas programu X1 mają zostać wykorzystane przy rozwoju seryjnego ES-36. Heart Aerospace rozpoczęło już budowę pierwszego przedprodukcyjnego egzemplarza ES-36 w pilotażowym zakładzie produkcyjnym firmy w Los Angeles. Producent zakłada, że pierwszy lot nowego samolotu odbędzie się w drugiej połowie 2028 r.  Wejście ES-36 do służby planowane jest na 2031 rok, po uzyskaniu certyfikacji zgodnej z wymaganiami FAA Part 25.

Jeżeli harmonogram zostanie zrealizowany, ES-36 będzie jednym z pierwszych projektów regionalnego samolotu pasażerskiego, który spróbuje wykorzystać napęd hybrydowo-elektryczny w regularnych operacjach komercyjnych na większą skalę. Umowa z JSX zapewnia Heart Aerospace konkretnego przyszłego operatora i jednocześnie stanowi istotny krok w przejściu programu od fazy rozwojowej do przygotowania produkcji seryjnej.