Chiny ograniczają konkurencję na krajowych trasach lotniczych

Chińska Administracja Lotnictwa Cywilnego (CAAC) zaostrza kontrolę nad krajowym rynkiem przewozów lotniczych. Nowe zasady mają ograniczyć napływ kolejnych przewoźników na najbardziej konkurencyjne trasach oraz utrudnić zwiększanie podaży tam, gdzie liczba dostępnych miejsc przewyższa popyt. Władze chcą w ten sposób przeciwdziałać wojnie cenowej i poprawić efektywność wykorzystania zasobów branży. Zgodnie z nowymi regulacjami, opublikowanymi przez chińskiego regulatora, większe znaczenie w procesie przydzielania praw do obsługi tras będą miały: struktura rynku, liczba operujących na nim linii lotniczych oraz relacja podaży do popytu. Celem jest odejście od konkurencji opartej przede wszystkim na zwiększaniu liczby rejsów na rzecz bardziej uporządkowanego rozwoju krajowej siatki połączeń.

Czterech przewoźników to granica na zatłoczonych trasach

Jednym z najważniejszych elementów zmian jest ograniczenie możliwości wejścia na trasy, na których działa już wielu operatorów. Na standardowych odcinkach obsługiwanych przez co najmniej cztery linie lotnicze regulator wstrzyma dopuszczanie kolejnych przewoźników. Nowe podmioty będą mogły ubiegać się o dostęp przede wszystkim na nowo uruchamianych trasach oraz na połączeniach obsługiwanych przez nie więcej niż trzech operatorów. Przewidziano również mechanizmy wspierające rozwój połączeń z mniejszych portów. W przypadku wybranych tras obsługiwanych przez jednego przewoźnika, obejmujących lotniska odprawiające nie więcej niż dwa mln pasażerów rocznie, możliwe będzie uzyskanie dwuletniego okresu ochronnego. Ma on dać operatorom czas na rozwinięcie rynku i zbudowanie stabilnego popytu, zanim pojawi się bezpośrednia konkurencja.

Dostęp do poszczególnych tras ma być oceniany z uwzględnieniem ich charakterystyki oraz wskaźników potoków pasażerskich. Regulacje obejmują również zarządzanie liczbą rejsów, planowanie rozkładów i nadzór nad wykorzystaniem przyznanych zezwoleń. Zaostrzenie zasad konkurencji następuje w trudnym okresie dla chińskiego sektora lotniczego. Po odbudowie ruchu przewoźnicy mierzą się z dużą podażą miejsc, presją na ceny biletów i konkurencją ze strony kolei dużych prędkości. Dodatkowym obciążeniem w 2026 r. stał się wzrost kosztów paliwa lotniczego A-1.

Tylko trzy największe chińskie grupy lotnicze – Air China, China Eastern Airlines i China Southern Airlines – odnotowały w pierwszej połowie 2026 r. łącznie około 1,22 mld dolarów amerykańskich straty netto. Oznacza to, że skala działalności i wysoki wolumen przewozów nie gwarantują poprawy wyników finansowych, jeśli przewoźnicy muszą konkurować ceną na rynku z nadwyżką dostępnej podaży. W takich warunkach zwiększanie liczby lotów może prowadzić do dalszego obniżania taryf bez proporcjonalnego wzrostu przychodów. Regulator chce ograniczyć ten mechanizm, wpływając zarówno na liczbę operatorów na danej trasie, jak i na możliwość dalszego zwiększania częstotliwości połączeń.

Większa rola regulatora w kształtowaniu siatki połączeń

Nowe zasady wpisują się w szerszą politykę Państwa Środka, której celem jest uporządkowanie rozwoju krajowego transportu lotniczego. Władze zamierzają wspierać główne węzły przesiadkowe i najważniejsze połączenia krajowej sieci, jednocześnie kierując część dostępnych zasobów do mniejszych portów lotniczych i na rynki o niewykorzystanym potencjale. Regulacje przewidują bardziej szczegółowe zarządzanie liczbą rejsów, elastyczniejsze procedury planowania rozkładów oraz ściślejszą kontrolę wykonywania przyznanych zezwoleń. Linie lotnicze będą musiały lepiej dostosowywać ofertę do popytu i efektywniej wykorzystywać przydzielone im prawa do obsługi połączeń.

Dla przewoźników oznacza to, że ekspansja na rynku krajowym będzie w większym stopniu zależała od decyzji administracyjnych i spełnienia kryteriów regulacyjnych. Szczególnie istotne może to być dla mniejszych linii lotniczych, które dotychczas mogły szukać możliwości wzrostu poprzez wejście na popularne trasy obsługiwane już przez większych konkurentów. Ograniczenie liczby operatorów i częstotliwości rejsów na wybranych trasach może pomóc liniom lotniczym poprawić rentowność. Nie musi jednak automatycznie oznaczać korzyści dla podróżnych. Mniejsza presja konkurencyjna może osłabić bodźce do obniżania cen taryf biletowych, szczególnie na trasach o dużym popycie.

Z drugiej strony lepsze dopasowanie podaży do zapotrzebowania może ograniczyć nieefektywne wykorzystanie samolotów i pomóc w utrzymaniu połączeń, które w warunkach ostrej wojny cenowej byłyby trudne do obrony ekonomicznie. Ostateczny wpływ reformy będzie zależał od sposobu stosowania nowych zasad, kryteriów dopuszczania przewoźników i reakcji samych przewoźników lotniczych. Jedno jest jednak jasne: chiński rynek krajowy wchodzi w kolejny etap silniejszej ingerencji państwa w strukturę konkurencji. Priorytetem regulatora staje się nie tylko rozwój siatki połączeń, lecz także bardziej zdyscyplinowane zarządzanie podażą, co ma doprowadzić do efektywności ekonomicznej i długoterminowej rentowności linii lotniczych.