Czernicki (Port Polska): Działamy sprawnie, nie ma opóźnień

Łukasz Malinowski, Rynek Lotniczy: Czy jest Pan, jako prezes spółki Centralny Port Komunikacyjny, zadowolony z postępu prac i zaawansowania projektu Port Polska?

Dr Filip Czernicki, prezes zarządu, Centralny Port Komunikacyjny: Jestem dumny z tego, co udało się nam osiągnąć i z pracy całego zespołu, który z dużym poświęceniem i intensywnością realizuje inwestycje. Na tym etapie, w którym teraz jesteśmy ciągle większość zależy od nas. Działamy sprawnie, wszystko postępuje zgodnie z planem, więc na pewno nie ma powodów do zmartwień, a rok 2032 pozostaje datą zakończenia prac.

Pod koniec ubiegłego roku pokazaliście Plan Postępowań na lata 2026–2028. Było w nim wskazane 49 zadań na pierwszych sześć miesięcy tego roku. Nie wszystko udało się zrealizować.

Plan postępowań projektowych na lata 2026-2028 został opublikowany po to, żeby potencjalni wykonawcy mieli szansę zapoznać się z wyprzedzeniem z przybliżonym harmonogramem postępowań. Wraz z postępem prac na tej liście zachodzą pewne przetasowania i zmiany, ale nigdy nie była ona ostateczną wytyczną dla spółki. To nasze plany, które są na bieżąco aktualizowane.

Proszę też pamiętać o tym, że musimy poczekać na zakończenie postępowań administracyjnych i procedur. W przypadku projektów kolejowych, które są ogłaszane odcinkowo, ale są też podobne do siebie, jeśli chodzi o zakres wykonywanych prac, postępowania będą ruszały wraz z pozyskiwaniem kolejnych decyzji środowiskowych i decyzji lokalizacyjnych i wkrótce nabiorą tempa.

Czy zatem uda się w tym roku ogłosić wszystkie postępowania na budowę linii „Y”, które wcześniej zaplanowano?

Tak, oczywiście. Tutaj nie zakładam żadnych opóźnień i powinniśmy zrealizować ten plan. Kto wie, czy nawet nie z nawiązką... Naszą ambicją jest nie tylko realizować plan, ale i go przyspieszać.

To będzie oznaczało przyspieszenie budowy odnogi do Wrocławia?

Jeżeli dokumentacja przetargowa będzie przygotowana, to będziemy ogłaszać postępowania wcześniej. Na pewno odnoga KDP do Wrocławia jest naszym priorytetem. Rozważamy wariant, w którym jakaś jej część, np. środkowy odcinek, zostanie otwarta wcześniej, niż pierwotnie zakładano. Dzisiaj jest jednak za wcześnie, żeby przesądzać o tym, czy uda się to zrobić.

Skoro wszystko idzie zgodnie z planem, to czy macie już zapewnione finansowanie na realizację wszystkich zadań inwestycyjnych?

Lotnisko, to jest to zupełnie inny model finansowania niż w przypadku segmentu kolejowego. Trzeba więc te dwie sprawy rozdzielać.

W zakresie budowy lotniska, zakładamy że ok. 70 proc, finansowania, czyli ok. 30 mld zł to będzie finansowanie dłużne. Z tej kwoty ok. połowę, chociaż początkowo zakładaliśmy, że będzie to raczej ok. 30 proc., będzie w stanie zapewnić polski rynek bankowy. Pozostałą część finansowania pozyskamy poza krajem, zapewne w całości na rynku europejskim. Zależy nam na tym, żeby finansowanie pochodziło od stosunkowo niedużej liczby banków.

Pozostałe ok. 9 mld zł to będą środki, które zabezpieczymy razem z naszym głównym partnerem, czyli spółką Polskie Porty Lotnicze.

Jeśli chodzi o współpracę z PPL i umowę inwestycyjną, którą zawarliście, to czy wpłynęła do was już pierwsza transza środków?

Mamy to rozpisane w harmonogramie z dość szerokimi widełkami, ale na razie nie było to jeszcze konieczne, albowiem proces inwestycyjny nie jest na tyle zaawansowany, żeby uzasadniał konieczność zasilenia spółki celowej już teraz. Mówimy bowiem o dokapitalizowaniu spółki Port Polska.Lotnisko.

Jak dotąd wyodrębniliśmy zorganizowaną część przedsiębiorstwa, która została wydzielona ze spółki matki i będzie wnoszona aportem do spółki córki. Wtedy będziemy też zapraszać Polskie Porty Lotnicze do tego, żeby zbilansowały nasze działania swoim wkładem kapitałowym. Jak wiemy, PPL ma bardzo dobrą kondycję finansową i bardzo dużo środków na rachunku w banku, w związku z tym nie będzie miał problemów z szybkim przeprowadzeniem tego procesu. To wszystko wydarzy się w najbliższych miesiącach.

Jak będzie zatem wyglądało finansowanie inwestycji kolejowych?

To jest zupełnie inna sprawa. Tutaj nie ma mowy ani o project finance, tak jak w przypadku lotniska, ani nie możemy też posiłkować się wsparciem partnerów komercyjnych i nie zakładamy tzw. partnerstwa publiczno-prywatnego. Obecnie większość środków mamy zabezpieczone obligacjami, którymi dokapitalizuje naszą spółkę resort finansów – to są środku budżetowe.

Natomiast liczymy i aktywnie zabiegamy o środki pochodzące z Unii Europejskiej. Z instrumentów kończącej się perspektywy finansowej mogliśmy skorzystać tylko w ograniczonym zakresie, ale będziemy starali się pozyskać ich więcej z nowych mechanizmów. Mam tu na myśli Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności, kolejną edycję funduszu Łącząc Europę oraz środki na Military Mobility.

Jaką rolę będzie miał tu do odegrania Fundusz Kolejowy, który początkowo nie miał finansować projektu Port Polska?

Rzeczywiście, dotychczasowa praktyka funkcjonowania Funduszu Kolejowego koncentrowała się wyłącznie na potrzebach PKP PLK. Warto jednak podkreślić, że spółka Centralny Pory Komunikacyjny posiada uprawnienia ustawowe do korzystania z tego instrumentu. Do tej pory główną barierą nie była kwestia prawna, lecz ograniczona pula środków w Funduszu, która w praktyce wyczerpywała się na bieżące potrzeby projektów PLK. W związku z planowanym zwiększeniem zasobów Funduszu Kolejowego, uzasadnionym krokiem jest włączenie naszej spółki do grona beneficjentów.
Szczególnie w obliczu wyzwań inwestycyjnych i faktu, że środki unijne dostępne w obecnych naborach nie są wystarczające do pełnego pokrycia naszych potrzeb, konieczne jest wypracowanie nowych, stabilnych modeli finansowania.

Otwarcie Funduszu Kolejowego na inwestycje realizowane przez naszą spółkę jest krokiem kluczowym. Dzięki planowanemu zasileniu Funduszu dodatkowymi środkami, zyskujemy możliwość korzystania z mechanizmów dłużnych, takich jak pożyczki celowe na inwestycje kolejowe. To rozwiązanie zapewnia nam stabilne źródło spłaty zobowiązań, co jest niezbędne przy tak szerokiej skali działań.

Wierzę, że proponowane zmiany w funkcjonowaniu Funduszu Kolejowego zostaną wdrożone – ich wprowadzenie pozwoli na zintegrowane podejście do inwestycji kolejowych w kraju. Traktowanie projektów realizowanych przez nas oraz przez PKP PLK jako spójnego systemu jest jedyną drogą do przeprowadzenia realnej rewolucji na polskiej kolei. Dzięki temu uporządkujemy architekturę finansowania, co przełoży się na płynniejszą realizację naszych celów strategicznych.

 Powołaliście także spółkę Port Polska.KDP. Jak chcecie sfinansować zakup taboru dużych prędkości?

Nie spodziewam się tutaj żadnych kłopotów, przede wszystkim dlatego, że to jest przedsięwzięcie oceniane przez większość banków i instytucji finansowych jako wysoko rentowne i bardzo ciekawe biznesowo. Oczekujemy więc dużego zainteresowania, ale może dla pewnej przejrzystości i dodatkowego zabezpieczenia będziemy szukać finansowania w tym zakresie u innych podmiotów niż te, które będą zaangażowane w realizację naszego głównego zadania, czyli budowy lotniska.

Wspomniał Pan też o środkach związanych z obronnością. Czy to oznacza, że macie już uzgodnione z MON oczekiwania w zakresie nowego lotniska i dual-use?

Jesteśmy po bardzo dobrych rozmowach z MON-em, Sztabem Generalnym, a także z premierem Kosiniakiem-Kamyszem. Mam nadzieję, że decyzja w wojsku już dojrzała do etapu ostatecznego zdefiniowania roli i skali komponentu wojskowego na lotnisku realizowanym w ramach inwestycji Port Polska. To dość skomplikowana sprawa – nam zależy na dual-use i możliwości skorzystania ze środków unijnych, ale dla MON komponent wojskowy to także rozwój infrastruktury towarzyszącej, związanej z pojawieniem się jednostki na lotnisku. To oznacza konieczność wzmocnienia alternatywnych dla A2 korytarzy transportowych i inne dodatkowe koszty. Chciałbym rzeczywiście, żeby ta decyzja możliwie szybko zapadła – dostarczyliśmy już komplet danych dla strony wojskowej i czekamy na decyzje.

Kiedy będzie oficjalne wbicie pierwszej łopaty? Decyzja lokalizacyjna już jest, pierwsze pozwolenia są….

Mamy prawomocną decyzję środowiskową, mamy decyzję lokalizacyjną i dostaliśmy już pierwsze pozwolenie na budowę na prace przygotowawcze. W najbliższych tygodniach spodziewam się kolejnych pozwoleń na budowę – a złożyliśmy ich ponad 20 – i będziemy mogli przystępować do realizacji na gruncie. Pierwszą symboliczną łopatę chcielibyśmy wbić w połowie września. To będzie ważne wydarzenie dla wszystkich zaangażowanych w projekt.

Oczywiście, to nie oznacza, że prace nie trwały wcześniej. Prowadzimy prace przygotowawcze - przygotowywany był grunt, przeprowadzone zostały niezbędne rozbiórki, teren w razie potrzeb sprawdzany był przez saperów, pracowali archeolodzy.

A co będzie dalej?

Po wakacjach będziemy też oczekiwali złożenia ofert przez firmy biorące udział w dialogu konkurencyjnym na budowę terminala oraz m.in. na złożenie ofert przez konsorcja bankowe, które będę współfinansowały część lotniskową.

Rok 2026 będzie przede wszystkim czasem podejmowania kluczowych decyzji i ogłaszania największych postępowań.

Kilka miesięcy temu mówił Pan, że dopóki pierwsza łopata nie zostanie wbita, nie ma po co dyskutować o nazwie nowego lotniska. To teraz możemy już wracać do tych rozmów?

Sytuacja się nie zmieniła – nadal chcemy skupiać się na przygotowaniu inwestycji i jak najszybszym jej rozpoczęciu, a wtedy, kiedy ona zacznie się toczyć i będziemy już widzieć jakieś efekty, możemy zastanawiać się nad nazwą.

Proszę tylko pamiętać, że to jest całkiem złożony proces. Musimy zbadać możliwość przeniesienia kodów ICAO i IATA na nowy port i przygotować ORAT (Operational Readiness, Activation, and Transition) czyli całą operację przeniesienia działalności z obecnego lotniska na nowe. To wymaga wielu procederu formalnoprawnych i to jest dla nas najważniejsze zadanie.

Nie będziemy teraz przesądzać w żaden sposób, o nazwie nowego lotniska. Na to ciągle mamy czas, najpierw zacznijmy budować.