Tańsza budowa nie zawsze oznacza tańsze lotnisko

Długoterminowe spojrzenie na koszty będzie szczególnie istotne w związku z kolejną falą rozbudowy polskich portów. W 2025 r. krajowe lotniska obsłużyły 66,3 mln pasażerów, wobec 8,8 mln w 2004 r. Regionalne porty odpowiadały za 64 proc. całego ruchu, a do 2032 r. największe porty regionalne planują ponad dziewięć mld zł inwestycji infrastrukturalnych.

Cena budowy to nie wszystko

W przypadku części portów inwestycje będą więc nie tylko odpowiedzią na rosnący popyt, ale także próbą zwiększenia efektywności istniejącej infrastruktury. – W tej dyskusji bardzo mało przewija się aspekt związany z kosztami operacyjnymi lotnisk. Myślę, że również ten wątek powinien być mocniej obecny – zaznaczył Arkadiusz Rudzki podczas debaty dot. rozwoju lotnisk i ich wpływu na regiony na Kongresie Rynku Lotniczego 2026.

Zdaniem przedstawiciela Skanska sposób projektowania infrastruktury powinien uwzględniać nie tylko nakłady inwestycyjne, ale także koszty, jakie lotnisko będzie ponosić przez kolejne dekady. – Dzisiaj mogę podać jako przykład: uczestniczymy w procesie przygotowania lotniska w Sztokholmie i tam kluczowym kryterium realizacji tego projektu nie jest cena, tylko pomysł, w jaki sposób zoptymalizować koszty operacyjne i efektywność energetyczną – wskazywał.

To podejście wpisuje się w szersze wyzwanie stojące przed portami lotniczymi. Infrastruktura terminalowa, systemy energetyczne, urządzenia techniczne czy instalacje budynkowe będą funkcjonowały przez dziesięciolecia. Koszt ich utrzymania może więc w długim okresie mieć istotne znaczenie dla ekonomiki całego przedsięwzięcia. – Projekt nie jest budowany na pięć czy dziesięć lat, tylko na kilkadziesiąt. Powinien więc przynosić długoterminowe korzyści i obniżać koszty funkcjonowania – przekonywał Rudzki, w ocenie którego takie podejście może przekładać się bezpośrednio na efektywność biznesową lotnisk.

Local content: nie procent, ale kompetencje

Podczas debaty Rudzki został również zapytany o udział lokalnych firm w realizacji przyszłych inwestycji. Nie wskazał konkretnego poziomu local content, podkreślając, że nie istnieje uniwersalny procent odpowiedni dla każdego projektu. – Nie potrafię podać precyzyjnej odpowiedzi ani właściwego procentu. Jest on uzależniony od wielu czynników – powiedział. Jego zdaniem kluczowe jest rozpoznanie kompetencji dostępnych na miejscu i wykorzystanie lokalnego łańcucha dostaw tam, gdzie daje to największą wartość.

– Powinniśmy wykorzystywać wiedzę, kompetencje i lokalny łańcuch dostaw oraz zidentyfikować, w czym jesteśmy dobrzy tutaj, lokalnie – mówił. Jednocześnie Rudzki przestrzegał przed założeniem, że całość bardzo skomplikowanej inwestycji może zostać zrealizowana wyłącznie przy wykorzystaniu krajowych zasobów. – Nie mamy wszystkich kompetencji do tego, żeby tak skomplikowane procesy, jak rozbudowa lotnisk pod ruchem, realizować – ocenił. Dlatego potrzebne ma być połączenie lokalnych kompetencji z doświadczeniem międzynarodowym.

W takim modelu local content nie powinien być traktowany wyłącznie jako określenie udziału lokalnych przedsiębiorstw w kontrakcie. Rudzki wskazuje na szerszy efekt: rozwój kompetencji krajowego rynku dzięki realizacji dużych projektów. – Należy połączyć aspekt międzynarodowy z lokalnym. Przede wszystkim należy ocenić, gdzie będzie największa korzyść, gdzie są te kompetencje i na czym można budować. Również transferować wiedzę w jedną i w drugą stronę i rozwijać te kompetencje – podsumował.

To podejście może mieć znaczenie przy spodziewanej kumulacji inwestycji infrastrukturalnych. Porty regionalne będą rozwijać terminale, płyty postojowe, drogi startowe, infrastrukturę cargo oraz rozwiązania cyfrowe i automatyzacyjne. Bank Gospodarstwa Krajowego wskazuje, że bez zwiększenia przepustowości i inwestycji infrastrukturalnych dalszy rozwój części portów może zostać ograniczony. Dla rynku wykonawczego oznacza to nie tylko większe zapotrzebowanie na firmy zdolne realizować duże projekty, ale także szansę na budowę kompetencji, które pozostaną w Polsce po zakończeniu obecnej fali inwestycyjnej.