Nowe lotnisko na riwierze albańskiej. Pierwsze loty w czerwcu?

Projekt budowy lotniska został oficjalnie rozpoczęty w listopadzie 2021 roku, po podpisaniu umowy z konsorcjum firm: szwajcarsko-kosowskim Mabco Constructions (część grupy Mabetex), tureckim YDA Group oraz kosowską 2A Group. Wartość kontraktu obejmującego budowę, operacje i utrzymanie wyniosła około 104 miliony euro, a inwestycja w nowy, albański port lotniczy realizowana była w modelu Build-Operate-Transfer.

Inwestycja obejmowała budowę drogi startowej o długości 3 200 metrów, która umożliwia operowanie dużych, dalekodystansowych samolotów, takich jak: airbus A330 czy boeing 777. Zbudowano terminal pasażerski o powierzchni przekraczającej 20 000 m², którego adaptacja w modelu niskokosztowym miała zapewnić wstępną obsługę do dwóch milionów pasażerów rocznie, dzięki czemu odciążone zostałoby główne lotnisko w Albanii – port lotniczy im. Matki Teresy w Tiranie – które obecnie odpowiada za realizację operacji czarterowych.

Opóźniony debiut

Nowy port lotniczy miał rozpocząć działalność operacyjno-komercyjną wraz początkiem miesięcy letnich w 2025 roku, jednak otwarcie lotniska spotkało się z dużymi opóźnieniami – w wakacyjnym sezonie turystycznym lotnisko we Wlorze nie obsługiwało żadnych operacji pasażerskich, mimo że oficjalne otwarcie odbyło się w maju 2025 roku. Jak się później okazało – był to polityczny spektakl na potrzeby parlamentarnej kampanii wyborczej. Problemy związane z uruchomieniem regularnych operacji wynikały m.in. z kontrowersji prawnych i śledztw związanych z projektem, co wpłynęło na przesunięcie otwarcia nawet na 2026 rok.

Jeśli nic się nie zmieni, a plany operacyjne Sunclass Airlines się ziszczą, to duński przewoźnik czarterowy będzie debiutanckim operatorem na lotnisku we Wlorze. Linie lotnicze, we współpracy ze skandynawskimi biurami podróży, planują realizować latem czarterowe operacje z Kopenhagi, Oslo i Sztokholmu. Wakacyjne połączenia lotnicze mają być wykonywane raz w tygodniu; najwcześniej – 3 czerwca – mają zostać uruchomione rejsy czarterowe ze stolicy Szwecji. Trzy dni później powinien nastąpić debiut lotów z Norwegii, podczas gdy na 17 czerwca zaplanowano inaugurację połączeń z Danii. Sunclass Airlines mają realizować rejsy na ww. trasach do 23 września.

Duński przewoźnik może nie być jedynym operatorem lotów do i z Wlory, gdyż wakacyjne połączenia do tego albańskiego portu lotniczego planują także szwajcarskie linie lotnicze Chair. Spółka zależna od polskiego Enter Air ma wykonywać – w okresie od 26 czerwca do 23 października – dwie rotacje w tygodniu z Zurychu.

Kontrowersyjne znaczenie dla regionu

Choć lotnisko Wlora ma ogromne znaczenie dla rozwoju turystyki i gospodarki Albanii – dzięki położeniu blisko popularnych plaż i kurortów nad Morzem Adriatyckim, ma ułatwić bezpośredni dostęp międzynarodowy do południowej części kraju, który do tej pory był obsługiwany głównie przez tirański port lotniczy, znajdujący się w odległości ponad dwóch godzin jazdy transportem kołowym – to jego realizacja konstrukcyjna nie obyła się bez kontrowersji.

Realizacja projektu budowy lotniczej infrastruktury wzbudziła silne protesty organizacji ekologicznych. Krytycy wskazywali (i wskazują), że lotnisko powstało na terenie ekosystemu doliny rzeki Vjosa-Narta, jednego z najważniejszych obszarów przyrodniczych w Albanii, który jest miejscem lęgowym i przystankiem migracyjnym dla ponad 220 gatunków ptaków. Organizacje ekologiczne wielokrotnie apelowały o wstrzymanie prac i przeprowadzenie rzetelnej oceny oddziaływania na środowisko.