Lufthansa i Air France-KLM walczą o TAP. Portugalia chce lepszych ofert

Portugalski proces reprywatyzacji linii lotniczych TAP Air Portugal wchodzi tym samym w finałową fazę. 4 września rząd zatwierdził rozpoczęcie negocjacji z niemiecką grupą lotniczą i francusko-holenderskim holdingiem lotniczym, oczekując od obu stron „ostatecznych i ulepszonych” ofert dotyczących nabycia do 44,9 proc. udziałów w przewoźniku.

Decyzja Lizbony jest konsekwencją analizy ofert wiążących, które branżowe podmioty złożyły pod koniec lipca. Portugalska administracja uznała, że propozycje różnią się zawartością, ale ich ogólna wartość jest na tyle podobna, że nie pozwala jeszcze wskazać preferowanego inwestora. Dlatego zamiast natychmiastowego wyboru zwycięzcy zdecydowano się dać obu konkurentom możliwość poprawienia warunków.

Lufthansa kontra Air France-KLM

O przejęcie udziałów w TAP rywalizują dwaj najwięksi europejscy gracze. Dla obu grup portugalski przewoźnik jest atrakcyjny przede wszystkim ze względu na położenie Lizbony oraz rozbudowaną siatkę połączeń między Europą, Brazylią, Ameryką Północną i portugalskojęzycznymi krajami Afryki, ale także zachodnim wybrzeżem kontynentu afrykańskiego.

Portugalskie linie lotnicze dysponują również cennym portfelem slotów na lizbońskim lotnisku im. Humberto Delgado, które jest jednym z najbardziej ograniczonych przepustowościowo hubów na Starym Kontynencie. To właśnie możliwość wykorzystania portugalskiego portu lotniczego jako dodatkowego filaru sieci może być dla obu grup ważniejsza niż sam udział kapitałowy.

Holding Air France-KLM w swojej ofercie przedstawił plan obejmujący nie tylko przewozy pasażerskie, lecz także cargo, program lojalnościowy oraz działalność MRO. Francusko-holenderski podmiot deklaruje również rozwój działalności obsługi technicznej samolotów w Portugalii, we współpracy z TAP Maintenance & Engineering. Jej ofertę wspierają Delta Air Lines, amerykański partner Air France-KLM w transatlantyckim joint venture.

Lufthansa akcentuje z kolei długoterminowe partnerstwo z TAP Air Portugal oraz znaczenie Portugalii dla swojej strategii rozwoju. Niemiecka grupa już wcześniej budowała swoją obecność na portugalskim rynku poprzez inwestycje i działalność infrastrukturalną. Obaj konkurenci próbują więc przekonać Lizbonę nie tylko ceną, lecz także wizją rozwoju przewoźnika i wpływem inwestycji na portugalską gospodarkę.

To nie cena jest najważniejsza

Cena nie jest jedynym kryterium, które będzie decydowało o wyborze inwestora. Portugalski rząd traktuje linie lotnicze jako aktywo strategiczne, istotne dla krajowej dostępności komunikacyjnej oraz pozycji Portugalii na rynkach Ameryki Południowej, Afryki i Ameryki Północnej. Dlatego dla Lizbony znaczenie mają m.in. przyszły model funkcjonowania przewoźnika, utrzymanie połączeń z Portugalii oraz inwestycje w rozwój działalności TAP. Rząd chce jednocześnie zapewnić sobie możliwość zachowania istotnego wpływu na narodowego przewoźnika.

Formalnie przedmiotem obecnej transakcji jest 44,9 proc. akcji. Dodatkowe pięć proc. zostało zarezerwowane dla pracowników. Jeżeli nie obejmą oni całości przeznaczonego dla nich pakietu, inwestor strategiczny może uzyskać możliwość zwiększenia swojego udziału nawet do 49,9 proc. Państwo portugalskie zachowa natomiast początkowo co najmniej 50,1 proc. kapitału.

Rywalizacja o TAP odbywa się w momencie, gdy przewoźnik poprawił wyniki operacyjne, ale nadal pozostaje podatny na presję kosztową. W pierwszym półroczu 2026 roku TAP przewiózł 8,2 mln pasażerów, o 4,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Przychody operacyjne wzrosły o 4,3 proc., do około 2,04 mld euro. Jednocześnie przewoźnik zakończył pierwsze sześć miesięcy roku stratą netto w wysokości 99,2 mln euro – około 40 proc. większą niż rok wcześniej

Głównym problemem okazały się koszty paliwa. W pierwszym półroczu wzrosły one o 18,7 proc., a w drugim kwartale dynamika sięgnęła ponad 52 proc. Rosnące koszty paliwa zniwelowały korzyści wynikające ze wzrostu ruchu i przychodów. Dla przyszłego inwestora oznacza to, że przejęcie udziałów w TAP nie będzie wyłącznie inwestycją w atrakcyjny hub i międzynarodową siatkę połączeń. Będzie również zobowiązaniem do dalszego finansowania rozwoju przewoźnika oraz poprawy jego efektywności.

Jeszcze jedna szansa

Portugalski rząd nie ujawnił wartości finansowej złożonych ofert, ale fakt, że obie propozycje zostały ocenione jako bardzo zbliżone, pokazuje, jak wyrównana jest rywalizacja. Teraz Lufthansa i Air France-KLM mają kilka tygodni na poprawienie swoich propozycji. Następnie Lizbona chce wskazać jednego preferowanego inwestora, z którym przeprowadzi już końcowe negocjacje. Według portugalskich władz proces ma zostać zakończony jeszcze w 2026 roku.

Dla obu podmiotów obecna runda może być więc ostatnią okazją do podbicia stawki – nie tylko poprzez zaoferowanie korzystniejszych warunków finansowych, ale przede wszystkim poprzez przedstawienie Portugalii bardziej przekonującego planu rozwoju narodowych linii lotniczych. W grze jest bowiem znacznie więcej niż 44,9 proc. udziałów w jednej z europejskich linii lotniczych. Zwycięzca otrzyma dostęp do lizbońskiego hubu, silnej pozycji TAP na połączeniach do Brazylii i Afryki oraz możliwość włączenia portugalskiego przewoźnika w jedną z dwóch konkurujących ze sobą europejskich grup lotniczych.