Air France-KLM i Lufthansa walczą o TAP Air Portugal. Rozstrzyga się przyszłość portugalskiego przewoźnika

Proces sprzedaży części udziałów w TAP jest jednym z najważniejszych wydarzeń konsolidacyjnych na europejskim rynku przewozów lotniczych. Portugalski przewoźnik pozostaje bowiem jedną z ostatnich dużych sieciowych linii lotniczych w Europie, która nie została jeszcze włączona do jednej z trzech największych grup lotniczych. Dla potencjalnego inwestora stawką nie jest wyłącznie przejęcie rentownej spółki, lecz także uzyskanie dostępu do wyjątkowo silnej pozycji TAP na rynku połączeń transatlantyckich oraz do jednego z najlepiej rozwiniętych europejskich hubów obsługujących ruch między Europą, Ameryką Południową i Afryką.

Air France-KLM chce uczynić z Lizbony południowy filar swojej siatki

Grupa Air France-KLM poinformowała o złożeniu wiążącej oferty nabycia od 44,9 do 49,9 proc. udziałów w TAP Air Portugal. Holding podkreśla, że jego propozycja wykracza daleko poza samą inwestycję kapitałową i stanowi kompleksowy plan rozwoju portugalskiego przewoźnika oraz całego sektora lotniczego w Portugalii.

Jednym z najważniejszych elementów przedstawionej strategii jest nadanie Lizbonie roli jedynego południowoeuropejskiego hubu Air France-KLM. Oznaczałoby to jeszcze większą koncentrację ruchu między Europą, Ameryką Północną, Ameryką Południową i Afryką właśnie w stolicy Portugalii. Francusko-holenderski holding przekonuje, że dzięki temu TAP mógłby zwiększyć liczbę połączeń dalekodystansowych oraz jeszcze lepiej wykorzystać swoje wyjątkowe położenie geograficzne.

Oferta obejmuje również rozwój wszystkich segmentów działalności przewoźnika. Air France-KLM deklaruje wsparcie dla przewozów pasażerskich i cargo, programu lojalnościowego oraz działalności technicznej. Szczególną uwagę holding poświęca obszarowi serwisowemu (MRO), przypominając, że współpracuje z TAP Maintenance & Engineering od ponad dwóch dekad. Zdaniem grupy właśnie doświadczenie zdobyte podczas tej współpracy ma ułatwić dalszy rozwój portugalskich zakładów obsługi technicznej.

Air France-KLM przekonuje także, że inwestycja przyniesie wymierne korzyści dla całej portugalskiej gospodarki. Holding zapowiada zwiększenie liczby połączeń z Lizbony, Porto i innych portugalskich lotnisk, rozwój zatrudnienia w sektorze lotniczym oraz dalsze wzmacnianie pozycji Portugalii jako jednego z najważniejszych punktów komunikacyjnych Europy Zachodniej. Dodatkowym argumentem jest wsparcie Delta Air Lines, która pozostaje zarówno partnerem Air France-KLM w transatlantyckim joint venture, jak i akcjonariuszem grupy.

Lufthansa stawia na sprawdzony model integracji

Konkurencyjną ofertę przedstawiła Lufthansa Group, która od wielu miesięcy nie ukrywała zainteresowania przejęciem udziałów w TAP Air Portugal. Niemiecki holding zaznacza, że jego propozycja opiera się na długoterminowym partnerstwie strategicznym, którego celem jest rozwój portugalskiego przewoźnika przy zachowaniu jego odrębności. Jednocześnie inwestycja wpisywałaby się w konsekwentnie realizowaną strategię budowy paneuropejskiej grupy przewoźników sieciowych.

Lufthansa podkreśla, że nie zamierza zmieniać tożsamości TAP ani rezygnować z jego portugalskiego charakteru. Wręcz przeciwnie – wskazuje, że doświadczenia zdobyte podczas integracji SWISS, Austrian Airlines, Brussels Airlines oraz ITA Airways pokazują, iż narodowi przewoźnicy mogą zachować własne marki, zarządy i pozycję na rodzimych rynkach, jednocześnie korzystając z efektów skali dużej grupy lotniczej.

Taki model, rozwijany przez Lufthansę od ponad dwóch dekad, opiera się na silnych hubach funkcjonujących w poszczególnych państwach Europy. Frankfurt i Monachium pełnią rolę głównych centrów przesiadkowych grupy, Zurych obsługuje ruch premium i międzykontynentalny ze Szwajcarii, Wiedeń stanowi bramę do Europy Środkowo-Wschodniej, Bruksela wzmacnia obecność na rynku Beneluksu i połączeń do Afryki, natomiast Rzym ma być filarem rozwoju na rynku włoskim. Lizbona mogłaby stać się kolejnym strategicznym hubem tej paneuropejskiej sieci, odpowiadając przede wszystkim za rozwój ruchu do Brazylii, Ameryki Południowej i krajów Afryki portugalskojęzycznej.

Według Lufthansy właśnie taki model pozwala osiągnąć najlepsze rezultaty. Linie należące do grupy zyskują dostęp do wspólnych zakupów, większej siatki połączeń, szerszej oferty przesiadkowej, wspólnych rozwiązań informatycznych oraz lepszego wykorzystania floty. Jednocześnie zachowują własną rozpoznawalność i relacje z lokalnymi pasażerami. Niemiecki holding zwraca również uwagę na fakt, że TAP Air Portugal od 2005 roku należy do Star Alliance. Oznacza to, że współpraca operacyjna pomiędzy obiema stronami istnieje już od wielu lat, a integracja mogłaby przebiegać szybciej niż w przypadku przewoźnika spoza sojuszu. Lufthansa zapowiada dalszy rozwój hubu w Lizbonie, zwiększenie liczby połączeń oraz wsparcie dla portugalskiej gospodarki poprzez inwestycje i tworzenie nowych miejsc pracy.

TAP pozostaje jednym z najbardziej pożądanych przewoźników w Europie

Jak Rynek Lotniczy opisywał w poprzednich publikacjach, zainteresowanie TAP Air Portugal nie jest przypadkowe. Portugalski przewoźnik dysponuje jedną z najmocniejszych w Europie siatek połączeń do Brazylii, obsługując kilkanaście kierunków i zajmując pozycję lidera w ruchu pomiędzy Europą a największym krajem Ameryki Południowej. Jednocześnie linia oferuje rozbudowaną siatkę połączeń do państw Afryki, zwłaszcza tych związanych historycznie i językowo z Portugalią, takich jak Angola, Mozambik, Republika Zielonego Przylądka czy Gwinea Bissau.

To właśnie dostęp do tych rynków jest jednym z najważniejszych powodów, dla których zarówno Lufthansa, jak i Air France-KLM są gotowe rywalizować o udziały w portugalskim przewoźniku. Dla obu grup oznaczałoby to możliwość istotnego wzmocnienia swojej pozycji na Atlantyku oraz zwiększenia udziałów w jednym z najbardziej dochodowych segmentów rynku lotniczego. Nie bez znaczenia pozostaje również położenie Lizbony. Portugalska stolica znajduje się bliżej Ameryki niż większość dużych europejskich hubów, dzięki czemu umożliwia efektywną obsługę połączeń transatlantyckich i skrócenie czasu lotu na wielu trasach.

Dzisiejsze zainteresowanie TAP jest również efektem głębokiej restrukturyzacji przeprowadzonej po pandemii COVID-19. Portugalski rząd przeznaczył na ratowanie narodowego przewoźnika kilka miliardów euro, realizując program zatwierdzony przez Komisję Europejską. Restrukturyzacja objęła redukcję kosztów, zmniejszenie zatrudnienia, optymalizację siatki połączeń oraz poprawę efektywności operacyjnej. Efekty tych działań okazały się bardzo dobre. W ostatnich latach TAP powrócił do rentowności, poprawił wyniki finansowe i ponownie zaczął generować znaczące zyski. To sprawiło, że linia z problematycznego aktywa wymagającego pomocy państwa stała się jednym z najbardziej atrakcyjnych celów inwestycyjnych na europejskim rynku lotniczym.

Przed Lizboną decyzja o znaczeniu strategicznym

Portugalski rząd wielokrotnie podkreślał, że przy wyborze inwestora nie będzie kierował się wyłącznie wysokością oferowanej ceny. Równie istotne pozostaną gwarancje dotyczące utrzymania portugalskiej tożsamości TAP, zachowania centrum operacyjnego w Lizbonie, dalszego rozwoju połączeń dalekodystansowych oraz wpływu inwestycji na gospodarkę i rynek pracy.

W praktyce oznacza to wybór pomiędzy dwiema różnymi koncepcjami rozwoju przewoźnika. Air France-KLM akcentuje budowę południowoeuropejskiego filaru swojej globalnej siatki oraz wykorzystanie partnerstwa z Deltą do dalszej ekspansji na rynku transatlantyckim. Lufthansa z kolei stawia na sprawdzony model integracji narodowych przewoźników, który w ostatnich dwóch dekadach zastosowała już wobec kilku europejskich linii lotniczych.

Niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia jedno jest pewne – decyzja portugalskiego rządu będzie miała znaczenie wykraczające daleko poza granice kraju. Wynik procesu prywatyzacyjnego wpłynie na układ sił pomiędzy największymi grupami lotniczymi w Europie i może stać się kolejnym ważnym etapem konsolidacji europejskiego rynku przewozów lotniczych.