HÜRJET wchodzi do produkcji. Pierwszy seryjny egzemplarz wykonał lot

Pierwszy seryjny HÜRJET, wyraźnie różniący się od dwóch wcześniejszych prototypów wykorzystywanych w programie prób w locie, wzbił się w powietrze 30 sierpnia. Lot został wykonany w dniu jednego z najważniejszych tureckich świąt państwowych – Dnia Zwycięstwa (Zafer Bayramı).

Za program odpowiada Turkish Aerospace Industries (TAI). HÜRJET to jednosilnikowy naddźwiękowy samolot szkolno-treningowy, który ma zastąpić w tureckich siłach powietrznych wysłużone Northrop F-5 oraz Northrop T-38 Talon.

Naddźwiękowy następca T-38

HÜRJET został zaprojektowany jako zaawansowany samolot szkolny przeznaczony przede wszystkim do szkolenia przyszłych pilotów samolotów bojowych. Maszyna może osiągać prędkość około Mach 1,4, a jej pułap operacyjny wynosi 45 tys. stóp, czyli około 13,7 tys. metrów.

Napęd stanowi pojedynczy silnik General Electric F404. Jest to jednostka z rodziny napędów wykorzystywanych m.in. w myśliwcach F/A-18 Hornet. Program HÜRJET rozpoczął się w 2017 r., a pierwszy prototyp wykonał swój pierwszy lot 25 kwietnia 2023 r. Drugi egzemplarz testowy dołączył do programu w listopadzie 2024 r.

Oba prototypy wykonały dotychczas około 340 lotów testowych, spędzając w powietrzu blisko 260 godzin. W ramach prób HÜRJET wykonywał m.in. loty pokazowe z zespołem akrobacyjnym Turkish Stars, a także loty w formacji z prototypem bezzałogowego samolotu bojowego Anka-3. Program obejmował również próby w zakresie prędkości transonicznych i naddźwiękowych.

Dwa samoloty miesięcznie

Lot pierwszego egzemplarza produkcyjnego ma znaczenie przede wszystkim z punktu widzenia przejścia programu do kolejnego etapu. Turkish Aerospace zamierza zwiększyć tempo produkcji do dwóch HÜRJET-ów miesięcznie, gdy produkcja seryjna osiągnie pełną gotowość.

Pierwsze samoloty dla tureckich sił powietrznych mają zostać dostarczone pod koniec 2026 r. Początkowo HÜRJET-y mają trafić do zespołu Turkish Stars, a następnie rozpoczną się dostawy kolejnych maszyn dla pozostałych jednostek. Wprowadzenie HÜRJET-a do służby ma pozwolić Turcji na stopniowe wycofywanie najstarszych samolotów szkolnych i bojowych używanych obecnie do szkolenia oraz zadań pomocniczych.

Hiszpania pierwszym zagranicznym klientem z NATO

Program HÜRJET ma również istotny wymiar eksportowy. Hiszpania zgodziła się na zakup 30 samolotów tego typu, co będzie pierwszym eksportowym kontraktem tureckiego odrzutowego samolotu szkolnego dla państwa należącego do NATO. Madryt planuje wykorzystać HÜRJET-y do zastąpienia eksploatowanych obecnie F-5. W 2025 roku Turkish Aerospace, hiszpańskie Ministerstwo Obrony oraz Airbus podpisały memorandum dotyczące współpracy przy programie. Dokument zawarto przy okazji targów przemysłu obronnego FEINDEF w Hiszpanii.

Według Mehmeta Demiroğlu, dyrektora generalnego Turkish Aerospace, finalna umowa dostaw może obejmować około 45 samolotów. Jej szacunkowa wartość ma wynosić około 3,6 mld dolarów. Dostawy dla Hiszpanii planowane są od 2028 r. Jeżeli porozumienie zostanie sfinalizowane w zakładanym kształcie, HÜRJET stanie się jednym z najważniejszych tureckich produktów lotniczych oferowanych na europejskim rynku obronnym.

HÜRJET także w wersji bojowej i morskiej

Turkish Aerospace rozwija również kolejne konfiguracje samolotu. Wśród rozważanych wariantów znajdują się wersja lekkiego samolotu bojowego oraz odmiana przeznaczona do operowania z pokładów okrętów. W przeszłości HÜRJET był wskazywany jako jeden z kandydatów do wykorzystania z pokładu tureckiego okrętu desantowego TCG Anadolu, który pełni również funkcję platformy dla bezzałogowych systemów powietrznych. Szczegółowe parametry oraz harmonogram prac nad wersją morską i lekką wersją bojową nie zostały jednak dotychczas ujawnione.

Rozpoczęcie lotów pierwszego seryjnego HÜRJET-a jest tym samym ważnym momentem dla tureckiego przemysłu lotniczego. Program, który przez kilka lat znajdował się w fazie prototypowej i testowej, przechodzi obecnie do produkcji samolotów przeznaczonych dla użytkownika operacyjnego. Jednocześnie pierwsze zamówienie eksportowe z państwa NATO zwiększa znaczenie HÜRJET-a jako potencjalnego produktu eksportowego tureckiego przemysłu obronnego.