Grecka Agencja Lotnictwa Cywilnego (HCAA) rozstrzygnęła przetarg na obsługę siedmiu krajowych połączeń lotniczych objętych obowiązkiem użyteczności publicznej (PSO). Na czteroletni okres obsługę tras powierzono liniom lotniczym SKY express i Olympic Air. Łączna wartość przewidzianych dla przewoźników rekompensat wynosi niemal 30 mln euro netto.
W ramach rozstrzygniętego postępowania linie lotnicze SKY express otrzymały trzy połączenia z Aten: do Syros, Kalimnos i Astypalei (
na malutką wyspę można dolecieć „skokami” międzywyspowymi z Rodos, z krótkimi postojami na Kos, Kalimnos oraz Leros). Wartość rekompensat za obsługę trzech wysp wyniesie odpowiednio 2,92 mln, 4,70 mln i 3,58 mln euro netto. Łącznie przewoźnik z tego tytułu otrzyma 11,20 mln euro.
Większą część zamówienia zdobył Olympic Air, któremu powierzono cztery trasy. Linie będą latać z Aten do Leros, Sitia i Skyros, a także obsługiwać połączenie Saloniki – Lemnos – Ikaria. Wartość rekompensat za poszczególne trasy wynosi odpowiednio 8,10 mln, 3,75 mln, 2,92 mln i 3,88 mln euro netto. Łączna wartość kontraktów przyznanych spółce zależnej Aegean Airlines to 18,65 mln euro netto.
W całym postępowaniu przewidziano zatem 29,85 mln euro rekompensat bez VAT, czyli 33,74 mln euro brutto. Płatności na rzecz przewoźników mają być realizowane kwartalnie, po rozpoczęciu wykonywania kontraktów i przedstawieniu wymaganej dokumentacji. Nowe umowy będą obowiązywać od 1 lutego 2027 roku do 31 stycznia 2031 roku.
Nie wszystkie trasy wymagały publicznego finansowania
Pierwotny przetarg obejmował 14 krajowych tras objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych. Ostatecznie tylko siedem z nich zostało przydzielonych przewoźnikom w ramach kontraktów zakładających wypłatę rekompensat finansowych. W przypadku czterech kolejnych połączeń linie lotnicze zadeklarowały gotowość do wykonywania operacji bez wsparcia finansowego państwa. Chodzi o trasy Ateny – Ikaria, Ateny – Kithira, Saloniki – Samos oraz Saloniki – Chios.
Postępowanie dotyczące trzech pozostałych połączeń unieważniono z powodu braku ofert. Były to trasy Saloniki – Skyros, Aktion – Sitia oraz Aleksandropolis – Mytilene – Sitia. Połowa połączeń objętych pierwotnym postępowaniem będzie realizowana więc bez konieczności wypłacania przewoźnikom rekompensat.
Instrument utrzymania regionalnej dostępności
Grecki system PSO (Public Service Obligation) zapewnia regularne połączenia lotnicze z regionami, których obsługa nie zawsze jest uzasadniona z czysto komercyjnego punktu widzenia. Dotyczy to przede wszystkim wysp i mniejszych ośrodków, dla których transport lotniczy pozostaje istotnym elementem dostępności komunikacyjnej.
Mechanizm funkcjonuje na podstawie unijnego rozporządzenia nr 1008/2008. Państwa członkowskie mogą nakładać na przewoźników obowiązek świadczenia usług publicznych na określonych trasach, a w przypadku braku zainteresowania ich komercyjną obsługą organizować przetargi i wypłacać wybranym liniom rekompensaty.
W greckich warunkach ma to szczególne znaczenie ze względu na rozproszenie geograficzne wysp oraz konieczność zapewnienia ich całorocznego skomunikowania z głównymi ośrodkami kraju. Połączenia objęte PSO służą nie tylko ruchowi turystycznemu, ale również codziennym potrzebom mieszkańców, administracji publicznej i lokalnej gospodarki.
Umowy jeszcze przed formalnym podpisaniem
Rozstrzygnięcie przetargu nie oznacza jeszcze całkowitego zakończenia procedury. Przed podpisaniem kontraktów muszą upłynąć terminy przewidziane na ewentualne odwołania, a także zostać przeprowadzona wymagana kontrola przedkontraktowa przez grecki Trybunał Obrachunkowy. Podział siedmiu tras pokazuje, że obaj przewoźnicy pozostaną istotnymi uczestnikami greckiego rynku regionalnego. Dla Hellady kluczowe jest natomiast utrzymanie ciągłości połączeń z mniejszymi wyspami, nawet tam, gdzie potencjał popytowy nie pozwala na samodzielne funkcjonowanie regularnych rejsów w warunkach rynkowych.